Effektlar va rang
70 ta vizual effekt, rang tuzatish, presetlar va chroma key (yashil ekran).
6 daqiqa
Xom kadr — hech qachon tayyor kadr emas. Kamera ko'rganini yozib oladi, xolos: rangi biroz sovuq, kontrasti past, kayfiyati yo'q. Rang bilan ishlash — videoni «suratga olingan» holatdan «qilingan» holatga o'tkazadigan bosqich.
Studiyada uch xil vosita bor va ular bir-biriga o'xshamaydi: effektlar (kadrni ataylab buzadi — glitch, VHS, neon), rang tuzatish (grading — yorug'lik, kontrast, tus) va chroma key (fonni butunlay olib tashlaydi). Quyida uchalasini ham ko'rib chiqamiz.
70 ta vizual effekt
Effekt butun klipni qamrab oladi va vaqt bo'ylab jonli o'ynaydi (masalan, glitch tasodifiy sakraydi, yorug'lik sizishi kadr bo'ylab suriladi). U video, rasm, matn va stikerga birdek ta'sir qiladi — bu shunchaki filtr emas, chizilgan qatlamning ustidan o'tadigan qatlam.
Retro va raqamli
Glitch, RGB bo'linishi, VHS, skanlayn, gologramma, CRT — ekran buzilgandek, eski kasseta yozuvidek.
Plyonka va rang
Don (grain), eski kino, sepiya, nuar, duoton, posterizatsiya, inversiya.
Yorug'lik va kayfiyat
Issiq, sovuq, vinyetka (chekkalarni qoraytirish), yorug'lik sizishi, neon, tush (dream).
Buzilish va harakat
To'lqin, halqa, burama, baliq ko'zi, piksellanish, oyna, silkinish, zoom-puls, xromatik aberratsiya, konturlar, o'tkirlash.
Klipni tanlang
Timeline'da klipni bosing. O'ngdagi xossalar panelida «Effekt» bo'limi paydo bo'ladi.
Effektni qo'shing
«+ Effekt qo'shish» ni bosing va ro'yxatdan tanlang. Yoki effektlar panelidan effektni to'g'ridan-to'g'ri klip ustiga sudrab tashlang.
Kuchini sozlang
Har bir effektda «Kuchi» slayderi bor. Ko'pchilik effekt to'liq kuchida haddan tashqari — 20–40% odatda yetarli va ancha ishonarli chiqadi.
Rang tuzatish (grading)
Grading — kadrning rangini va yorug'ligini boshqarish. Effektdan farqi: u kadrni buzmaydi, faqat uni o'zi bo'lishi kerak bo'lgan holatga (yoki siz xohlagan kayfiyatga) keltiradi. Inspector'dagi «Rang va blur» bo'limida.
- Yorug'lik — kadrni yorishtiradi yoki qoraytiradi. Faqat yetishmagan yorug'likni qo'shing; ortiqchasi oq joylarni «kuydiradi» va u qaytmaydi.
- Kontrast — qorong'i va yorug' joylar orasidagi farq. Ko'tarilsa kadr «tiyrak» bo'ladi, pasaysa yumshoq va tumanli.
- To'yinganlik — rangning quyuqligi. 0 — butunlay kulrang, 1 — o'zgarishsiz. Odatda 1.05–1.2 yetarli; 1.5 dan yuqorisi terini qizartirib yuboradi.
- Tus (hue) — butun rang doirasini buradi. Kichik qiymatlar bilan ishlang: −10° kadrni sovuq, +10° issiq qiladi.
- Blur — kadrni xiralashtiradi. Fon qatlamlarida yoki matn ostida foydali (yozuv o'qiladigan bo'ladi).
- Ton — oddiy slayderlar bilan chiqmaydigan rang ko'rinishlari:
sepiya(jigarrang eski surat),nuar(kontrastli qora-oq),kino(kinodagi ko'k soya + issiq teri).
Presetlar
Har bir klipni qo'lda sozlash zerikarli. 9 ta tayyor preset bir bosishda hamma slayderni o'rnatadi: Yorqin, Sovuq, Issiq, Yumshoq, Qora-oq, Sepiya, Nuar, Kino, Vintaj. Bosgandan keyin ham slayderlar ochiq turadi — presetni boshlang'ich nuqta deb biling, oxirgi so'z emas.
Chroma key — yashil ekran
Chroma key — bitta rangni butunlay olib tashlash. Odam yashil mato oldida turib gapiradi, siz yashil rangni o'chirasiz va uning ortida istagan fon — video, rasm, xarita — paydo bo'ladi. Nega aynan yashil? Chunki u odam terisining rangidan eng uzoq: sochni yoki yuzni tasodifan o'chirib yubormaydi.
Fon trekini tayyorlang
Yashil ekranli klip yuqoridagi trekda tursin, fon (yangi rasm yoki video) esa pastdagi trekda. Yuqoridagi qatlamdan yashil olib tashlanganda, teshikdan pastdagisi ko'rinadi. Trek yo'q bo'lsa — timeline'dan yangi video trek qo'shing.
Rangni tanlang
Yuqoridagi klipni tanlang, inspector'dagi «Chroma key» ni yoqing va «Olib tashlanadigan rang» dan matoning aniq rangini tanlang.
Sezgirlikni sozlang
Sezgirlik — tanlangan rangga qanchalik yaqin piksellar o'chirilishi. Past qiymat: yashil dog'lar qoladi. Yuqori qiymat: odamning o'zi ham yo'qola boshlaydi. Yashil butunlay ketguncha asta oshiring va darhol to'xtang.
Chekkani yumshating
Chekka yumshoqligi — kesilgan chekka atrofidagi yarim shaffof zona. Ozgina yumshoqlik chekkani tabiiy qiladi; ko'p bo'lsa odamning konturi «yeyilib» ketadi.
Qaysi tartibda qo'llash kerak
Amaliy tartib — va u tasodifiy emas, studiya ham xuddi shu ketma-ketlikda hisoblaydi:
1. Chroma key
Avval fonni olib tashlang. Kalit xom pikselda toza ishlaydi: rangni oldindan o'zgartirsangiz (masalan to'yinganlikni ko'tarsangiz), yashil endi «o'sha yashil» bo'lmay qoladi va kesim iflos chiqadi.
2. Rang
Fon ketgach, ikki qatlamni bir-biriga moslang: odamning rangini yangi fonning kayfiyatiga yaqinlashtiring. Aks holda «yopishtirilgan» ko'rinadi.
3. Blur va effektlar
Xiralik oxirida. U kadrni yumshatadi, shu bois undan keyin rangni sozlash yoki fonni kesish qiyin. Uslub effektlari ham eng oxirida — ular tayyor kadr ustiga tushadi.
Butun trekka bir marta
Yigirmata klipga bir xil rangni qo'lda qo'yish — vaqt isrofi. Trekning nomi yonidagi menyudan «Trek effektlari» ni oching: u yerda qo'yilgan effekt, rang va audio effekt o'sha trekdagi har bir klipga qo'llanadi. Yangi klip qo'shsangiz, u ham avtomatik shu ko'rinishga kiradi.
Tez-tez so'raladi
Effekt qo'ydim, lekin hech narsa o'zgarmadi.
Kuchi 0 da turgan bo'lishi mumkin — slayderni ko'taring. Yoki klip yashirilgan trekda: trekning ko'z belgisini tekshiring.
Preview sekinlashib qoldi.
Effektlar videokartada hisoblanadi va ustma-ust qo'yilgani sayin qimmatlashadi. Bitta klipdagi effektlar sonini kamaytiring yoki blur radiusini pasaytiring. Eksportga bu ta'sir qilmaydi — u baribir to'liq sifatda chiqadi, faqat sekinroq.
Rangni bir klipdan boshqasiga ko'chirsam bo'ladimi?
Ha, ikki yo'l bilan: sozlamalarni preset qilib saqlang, yoki Ctrl+Alt+C bilan klipning uslubini nusxalab, boshqasiga Ctrl+Alt+V bilan qo'ying.
Chroma key'dan keyin chekkalarda yashil hoshiya qoldi.
Bu odatda suratga olishdagi qaytgan nur. Sezgirlikni biroz oshiring va chekka yumshoqligini ko'taring. Butunlay ketmasa — to'yinganlikni pasaytirish yoki tusni biroz burash hoshiyani ko'zga tashlanmas qiladi.